Word een bondgenoot in de strijd tegen racisme

Een witte en een gekleurde hand maken een vredesteken.

Of het nu gaat om Black Lives Matter, intersectioneel feminisme of de strijd tegen de klimaatopwarming: activisme is een prachtige en broodnodige zaak. Alleen bestaat er zelden consensus over dé perfecte manier om zulke grote wereldproblemen op te lossen, waardoor we vaak niet goed weten waar te beginnen. In plaats van strenge instructies, reikt Kilien je vragen aan die tot reflectie stemmen, zodat jij zelf tot inzicht kan komen over hoe je een bondgenoot kan zijn in jouw persoonlijke strijd tegen racisme.

Ben ik me bewust van verborgen vormen van racisme?

Hoewel we expliciete vormen van racisme zoals verbaal, mentaal of fysiek geweld zonder twijfel afkeuren, is het jammer genoeg niet altijd zo zwart-wit. Verborgen vormen van racisme, zoals kleurenblindheid (“Ik kijk niet naar iemands huidskleur!”) of tokenism (“Kijk eens hoe inclusief ons bedrijf is, we hebben toch een persoon van kleur in dienst?”), creëren niet alleen onveilige omgevingen voor personen van kleur, maar ontkennen ook de beleving van die groep. Kijk eens rond in je omgeving: is die écht inclusief, of lijkt dat alleen maar zo?

Hebben mijn positieve intenties soms negatieve effecten?

Soms valt de vraag: moet je discriminatie beoordelen op intentie of effect? Kan een uitspraak of gedraging niet als racistisch beschouwd worden als die vanuit een plek van goede intenties kwam? Hoe ver menselijke communicatie ook gekomen is, soms loopt er nog steeds iets mis tussen hoe een boodschap vertrekt en hoe die aankomt. Wanneer iemand je erop wijst dat een uitspraak als “Afrikaanse mensen kunnen altijd zo goed dansen!” kwetsend is omdat die hen tot hun fysieke capaciteiten reduceert – ook al was het misschien als compliment bedoeld – probeer dat dan als een kans te zien om bij te leren.

Ben ik bereid om alle antwoorden op mijn vragen te aanvaarden?

Wanneer het om racisme gaat, kan je als wit persoon misschien wel het meest bijleren door te luisteren naar de ervaringen van mensen van kleur. Vragen als “Is het oké als ik als wit persoon opkom voor iemand van kleur, of speel ik dan de ‘witte redder’? Hoe profiteer ik misschien zelf van institutioneel racisme? Waarom was die ervaring pijnlijk voor jou?” geven de ervaringen van personen van kleur ruimte – voor hen om te verwerken, voor jou om bij te leren – maar weet dat niemand je een antwoord verplicht is.

Hoe kan ik zowel mijn kennis als mijn vaardigheden aanscherpen?

Vaak vinden witte mensen het moeilijk om op te komen in gevallen van racisme omdat ze de juiste woorden of argumenten niet kennen, of omdat ze de ruimte van mensen van kleur niet (opnieuw) willen innemen. Vergeet niet dat je altijd vanuit je eigen ervaring kan vertellen wanneer je met racisme geconfronteerd wordt. Zeggen dat een racistische uitspraak je ongemakkelijk maakt, mag immers altijd – ook als je wit bent. Wil je toch meer leren over de ervaringen van anderen, dan tipt The Goal Getter met veel liefde enkele inspirerende boeken, documentaires of films!

Ben ik me bewust van mijn eerste en tweede gedachte?

Wanneer je ‘s avonds op straat een groep jongemannen moet passeren en je je tas toch iets harder vastgrijpt wanneer ze niet wit zijn, bedenk dan: je eerste gedachte zegt meer over de opvoeding die je hebt meegekregen in het verleden, dan over de ontwikkeling die je wil doormaken in de toekomst. Er is helemaal niets mis met jezelf betrappen op racistische gedachten en denken: “Eigenlijk wil ik dat helemaal niet denken.” Integendeel, je persoonlijke groei stopt pas wanneer je jezelf niet meer in vraag durft te stellen.

Of je er nu een minuutje over nadenkt wanneer je op het toilet zit, erover filosofeert tijdens je volgende koffiedate of er een paar uur en je journal voor nodig hebt: hopelijk geven deze vragen niet alleen stof tot nadenken, maar ook het zelfvertrouwen om op te treden tegen racisme. Uiteraard zal dat soms ongemakkelijk zijn, maar het is door tegen grenzen op te botsen, dat je weet waar ze liggen. Wanneer je dat niet als een fout, maar als een les kunt beschouwen, heb je eigenlijk niets meer te verliezen!