GOAL GETTERS

Let’s talk met…Nathalie Verstraeten

Het duurde dus niet lang vooraleer ik op de vraag ‘Voel je je meer zwart of wit?’ antwoordde met ‘Ik voel me Nathalie.’
Nathalie is een jonge, spontane Toegepaste Psychologie studente van 21 jaar oud. Met haar afstudeerrichting in de School- & Pedagogische Psychologie wil ze zich inzetten in de leerlingbegeleiding. Nathalie pleit voor meer diversiteit in het onderwijs en wil hier zelf haar steentje aan bijdragen. Met een Nigeriaanse mama en Belgische papa geeft ze aan dat mixed zijn niet altijd even makkelijk is. Zij met een heerlijk verse muntthee en ik met een koffietje, begonnen we ons gesprek.
Hoe beleefde jij je jeugd?
Zelf ben ik afkomstig van Ruisbroek, dat noem ik nu écht eens een boerengat. Het is er zo klein dat iedereen elkaar wel kent en dat heeft zo zijn voor- en nadelen. Toen ik er samen met mijn twee broers opgroeide, waren wij het enige gezin met een huidskleur uit het dorp. Dit wekte bij heel wat mensen nieuwsgierigheid op, ze waren benieuwd om ons te leren kennen. Op de lagere school was het helaas vaak anders. Ik had heel wat vrienden maar toch werd ik gepest. Het viel al bij al mee, maar toch is het niet leuk. Uitspraken zoals ‘chocomelk’ zijn me dus ook niet onbekend. Het waren erg impliciete momenten maar ook die wisten me wel te raken. Ook in het middelbaar werd er vaak gescholden met het n-woord en kreeg ik regelmatig de vraag ‘Voel je je eigenlijk meer zwart of wit?’.

Hoe kon ik nu ook kiezen tussen twee werelden die ik even belangrijk, even waardevol vind?

Hoe kijk je daar nu op terug?
Ik neem mijn pesters vanuit de lagere school niet veel kwalijk. Op die leeftijd zijn kinderen nog jong en hebben ze nog niet alle vooroordelen opgebouwd zoals volwassenen dat wel hebben gedaan. De vragen die ik in het middelbaar kreeg, waren minder fijn. Hoe kon ik nu ook kiezen tussen twee werelden die ik even belangrijk, even waardevol vind? Het duurde dus niet lang vooraleer ik op de vraag ‘Voel je je meer zwart of wit?’ antwoordde met ‘Ik voel me Nathalie.’ Al snel besefte ik bijvoorbeeld dat ik sociaal ben, niet door mijn Nigeriaanse mama maar omdat dat gewoonweg is hoe mijn persoonlijkheid in elkaar zit.
Van jongs af aan heb ik geleerd dat mensen altijd op zoek gaan naar de verschillen. In België ben ik het zwarte meisje maar wanneer ik mijn familie in Nigeria bezoek ben ik net de witte. ‘A bounty, black on the outside but white on the inside’ is me al naar het hoofd gesmeten. Ik zweef inderdaad tussen twee werelden, maar dat helpt me net om een open blik te hebben naar de wereld in zijn geheel.

Wanneer je jezelf niet gerepresenteerd ziet, is het moeilijk om in jezelf te geloven.

Wat heeft je geholpen om meer over je identiteit te leren?
Aangezien er niemand op mijn lagere én middelbare school zwart of mixed was, had ik vaak het gevoel alsof ik de enige mixed persoon op aarde was. Wanneer je jezelf niet gerepresenteerd ziet, is het moeilijk om in jezelf te geloven. Ik herinner me nog dat ik op YouTube ‘How to be mixed’ intypte en BAM daar was het. Ik ontdekte een schat aan informatie. YouTubers die zelf mixed zijn, vertelden over hun eigen ervaringen en de weg die ze af hadden gelegd in hun identiteitsontwikkeling. Eindelijk kon ik mezelf ergens in herkennen, ik heb wel uren naar zo’n video’s gekeken (lacht).
Het is ook in die filmpjes dat onderwerpen als racisme werden aangekaart. Vanaf toen had ik een referentiepunt. Omdat niemand me ooit had uitgelegd wat racisme was, wist ik ook niet dat ik er al vaker mee te maken had gehad. De Youtubers zijn voor mijn zelfontplooiing ontzettend belangrijk geweest, omdat ze me leerden inzien dat ik niet moest kiezen tussen zwart of wit. Ik kon mezelf zijn en dat is en was perfect oké.
Je wilt zelf aan de slag gaan als leerlingbegeleider. Vind je dat het onderwijs een belangrijke rol speelt in de strijd tegen anti-racisme?
Absoluut! Dat zie ik nu ook terug in mijn opleiding. Zo zijn er wel vakken als diversiteit en interculturele psychologie maar blijven de praktijkvakken over die thema’s erg beperkt. Hoe ga je bijvoorbeeld als psychologisch consulent om met iemand met een niet-Westerse achtergrond? Wat doe je met culturele meningsverschillen? Dat wordt ons allemaal niet bijgebracht, daardoor steek ik vaak zelf mijn neus in de boeken of de wetenschappelijke artikels om er meer over te leren.
Niet alleen in het hoger onderwijs mag er een tandje bijgestoken worden, ook in het secundair onderwijs is er nog heel wat werk aan de winkel. Zelf zat ik in het zesde middelbaar toen we een uitstap deden naar de Matongé in Brussel. We passeerden er een kapsalon en keken binnen naar hoe de zwarte vrouwen hun haar lieten braiden. Hier had ik zelf een erg wrang gevoel bij, alsof we naar aapjes in de zoo aan het kijken waren. Toen ik mijn leerkracht er na afloop over aansprak, schoof ze het onder de mat met ‘Dat is toch niet racistisch? Het is goed bedoeld hoor!’ Maar ondanks een goede intentie, kan de boodschap nog verkeerd overkomen. De uitstap werd de jaren daarop niet meer gehouden.
Begrijp me niet verkeerd, cultuur bestuderen is wel degelijk belangrijk. Er zou zelfs in alle vormen van het onderwijs veel meer aandacht aan gespendeerd mogen worden, om op deze manier onze blikken te verruimen en elkaar beter te begrijpen. Toch moet dit gefundeerd zijn op basis van respect, om zo de brug tussen zwart en wit te kunnen maken.

Ik heb al lang vrede genomen met het feit dat ik niet zwart of wit ben maar gewoonweg Nathalie en dat dat net hetgeen is wat me uniek maakt.

Hoe voelt dat momenteel voor jou als student?
Na de tegenslagen in het middelbaar ben ik blij om te kunnen zeggen dat ik me goed in mijn vel voel. Ik heb al lang vrede genomen met het feit dat ik niet zwart of wit ben maar gewoonweg Nathalie en dat dat net hetgeen is wat me uniek maakt. Toch miste ik een communitygevoel, omdat ik vaak bij de ene groep ‘de zwarte’ was en dan weer bij anderen ‘de witte’. Dat veranderde toen ik me aansloot bij AYO (African Youth Organisation). Deze studentenclub is er voor en door (half)-Afrikaanse jongeren. Ze organiseren activiteiten als Warm African Storytelling, waar er verhalen worden verteld in een hechte community.
Niet alleen de verbondenheid die ik bij AYO voelde zorgde voor een boost in mijn identiteit, ook het zien van zoveel gelijkgezinden maakte me ontzettend gelukkig. Vaak worden zwarte mensen namelijk afgebeeld als lui of dom, wat in het echte leven alles behalve het geval is. Dankzij AYO leerde ik tal van andere studenten kennen die aan hun opleiding tot advocaat, architect of bioloog bezig waren. Het gaf me vertrouwen in mijn eigen kunnen, ook ik wilde mee die hokjes aan diggelen slaan.
Een community opzoeken is dus erg belangrijk. Wat zijn nog andere tips die je zou willen meegeven aan jongeren die mixed of van kleur zijn?
De belangrijkste is inderdaad op zoek gaan naar gelijkgezinden. Wanneer je in de buurt woont van een grote stad zijn er hoogstwaarschijnlijk wel organisaties waar je je bij kan aansluiten. Als dat een te grote stap is, kan je je ook informeren op de websites van vzw’s of aansluiten bij Facebookgroepen, dat waren ook mijn eerste stappen!
Zoals ik eerder al aanhaalde, is YouTube voor mij ontzettend belangrijk geweest in mijn identiteitsontwikkeling. Daarom raad ik jongeren van kleur ook aan om zich te verdiepen in boeken, podcasts, websites, artikels, … om te leren om te gaan met hun identiteit en afkomst.
Een derde tip, die zeker niet onbelangrijk is, is het uit de weg gaan van situaties die je oncomfortabel doen voelen. Niemand verdient het om op basis van zijn/haar huidskleur benadeeld te worden. Gebeurt dit dan toch? Probeer jezelf dan te verwijderen uit de situatie.
De vierde en laatste tip sluit ook hierop aan, praat met mensen die je kent over waar je mee zit. Ongeacht of het met je identiteit te maken heeft of niet, praten met iemand kan ontzettend veel deugd doen.

Als we allemaal een beetje moeite doen, kunnen we al heel wat stappen vooruit zetten in de strijd tegen racisme.

Waar kijk je nog naar uit in de toekomst?
Activisme is de laatste jaren een trending topic geworden, waardoor ik zelf ontzettend veel bijleer. Helaas blijven zaken als politiegeweld tegen personen van kleur ook trending, wat er voor zorgt dat we nog heel wat werk te verrichten hebben. Toch ben ik ook benieuwd naar hoe het activisme zijn weg van de media naar de hulpverlening zal vinden. Ik hoop natuurlijk op positieve uitkomsten en zal zelf ook mijn steentje bijdragen om hier actief verandering in te brengen. Als we allemaal een beetje moeite doen, kunnen we al heel wat stappen vooruit zetten in de strijd tegen racisme.
Met een hart voor de hulpverlening – specifiek gericht op kinderen en jongeren – hoopt Nathalie die leerlingbegeleider te kunnen worden die ze heel haar leven miste. Ze ziet zichzelf als een brug tussen zwart en wit, omdat ze er letterlijk tussen zweeft. Wanneer je haar vraagt ‘Ben je eigenlijk zwart of wit?’ zal ze antwoorden ‘Ik ben Nathalie en dat is genoeg.’ Nathalie is te volgen via Instagram.

Marijne is body positive activiste en zet zich in voor de gelijkwaardigheid van minderheidsgroepen. Zo strijdt ze niet alleen voor dikke mensen, maar is ze ook intersectioneel feminist, black lives matters ally en werkt ze op haar Instagram taboedoorbrekend door mentale gezondheid aan te kaarten. Alles wat er in de maatschappij beweegt, houdt Marijne bezig!